اگر از سوی یک نهاد اطلاعاتی، امنیتی یا انتظامی به صورت تلفنی احضار شدید، پیش از هر اقدامی این نکات را در نظر داشته باشید:
احضار تلفنی مبنای قانونی ندارد. قوانین ایران احضار اشخاص را منوط به ابلاغ احضاریه رسمی کردهاند و ضابطان قضایی اختیار احضار تلفنی شهروندان را ندارند.
احضار تلفنی هیچ سند و اثری از خود بر جای نمیگذارد. به همین دلیل، در صورت وقوع تخلف یا رفتار غیرقانونی، نهاد احضارکننده میتواند به آسانی اصل احضار را انکار کرده و از پذیرش مسئولیت خودداری کند.
در احضارهای تلفنی احتمال اعمال فشار و رفتارهای غیرقانونی بیشتر است. تجربه نشان میدهد درخواستهای خارج از قانون، تهدید، ارعاب یا فشار روانی در چنین مواردی بیشتر رخ میدهد.
احضار غیررسمی امکان پروندهسازی را افزایش میدهد. مراجعه بدون وجود احضاریه رسمی میتواند زمینه طرح ادعاها، تنظیم گزارشهای یکطرفه یا سناریوسازی علیه شهروند را فراهم کند.
گرفتن تعهد یا امضای برگههای مختلف در جریان احضار تلفنی بسیار رایج است. این اسناد ممکن است بعدها به زیان فرد مورد استفاده قرار گیرند.
در بسیاری از موارد، احضار تلفنی زمانی انجام میشود که نهاد احضارکننده مدارک کافی در اختیار ندارد. حضور داوطلبانه میتواند به ارائه اطلاعات یا ایجاد مستنداتی منجر شود که بعداً علیه خود شخص مورد استناد قرار گیرد.
برای اطلاعرسانی و پیگیری حقوقی، وجود احضاریه رسمی اهمیت زیادی دارد. احضاریه کتبی یک سند قابل استناد است، در حالی که احضار تلفنی معمولا هیچ مدرکی برای اثبات وقوع آن باقی نمیگذارد.