بر اساس ماده ۱۱۱۹ قانون مدنی، زن و مرد میتوانند هنگام تنظیم عقدنامه، توافقهای ویژهای را در سند ازدواج ثبت کنند؛ مشروط بر آنکه این توافقها با ماهیت عقد ازدواج مغایرت نداشته باشد. در نظام حقوقی ایران که بسیاری از اختیارات و حقوق خانوادگی بهطور پیشفرض در اختیار مرد قرار گرفته است، این توافقها ابزاری برای افزایش حمایت حقوقی از زنان و کاهش آثار تبعیضهای قانونی به شمار میروند.
شرط مشارکت در داراییهای حاصل از زندگی مشترک
در این توافق، زوج متعهد میشود در صورت وقوع طلاق، بخشی از اموال و داراییهایی را که در طول زندگی مشترک به دست آورده است، به همسر خود منتقل کند. هدف از این شرط، حمایت از سهم زن در زندگی مشترک و جلوگیری از بیپشتوانه ماندن او پس از جدایی است.
شرط اعطای وکالت در طلاق
زن میتواند از همسر خود وکالت بلاعزل برای انجام تشریفات طلاق دریافت کند. در این صورت، بدون نیاز به موافقت مجدد شوهر، امکان پیگیری و ثبت طلاق از سوی زن فراهم میشود.
شرط آزادی اشتغال
به موجب این شرط، مرد حق محدود کردن یا جلوگیری از فعالیت شغلی همسر خود را از خود سلب میکند و زن میتواند بدون مواجه شدن با موانع ناشی از اختیارات قانونی شوهر، به کار و حرفه مورد نظر خود ادامه دهد.
شرط ادامه تحصیل
در این توافق، زن اختیار کامل برای تحصیل در هر مقطع و رشتهای را به دست میآورد و شوهر نمیتواند به استناد اختیارات قانونی خود مانع ادامه آموزش یا تحصیلات دانشگاهی همسرش شود.
شرط اختیار خروج از کشور
مطابق قوانین موجود، خروج زنان متاهل از کشور نیازمند اجازه همسر است. با درج این شرط، شوهر به همسر خود وکالت میدهد تا بدون نیاز به کسب اجازه مجدد، برای دریافت یا استفاده از گذرنامه و سفرهای خارجی اقدام کند.
شرط حضانت فرزندان پس از جدایی
زوج میتواند پیشاپیش با واگذاری حق حضانت، توافق کند که در صورت طلاق، نگهداری و سرپرستی فرزند یا فرزندان به مادر سپرده شود؛ موضوعی که میتواند از بسیاری از اختلافات پس از جدایی جلوگیری کند.
شرط انتخاب محل سکونت
بر اساس این شرط، اختیار تعیین محل زندگی مشترک به زن یا به تصمیم مشترک زوجین واگذار میشود. در نتیجه، مرد نمیتواند به تنهایی درباره محل اقامت خانواده تصمیمگیری کند و این موضوع با توافق دو طرف انجام خواهد شد.