از آنجا که خیزش سراسری سال ۱۴۰۱ مهمترین رویداد برای ایرانیان داخل و خارج از ایران است قابل توجه است که بسیاری از حقوق اولیه بشر در این سال از شهروندان سلب شد. در این مجموعه مهمترین حقوق سلبشده را مرور میکنیم.
نه: حق امنیت
حق امنیت از جمله حقوق شهروندان در برابر حاکمیت است و تامین و تضمین آن از وظایف حاکمیتها در برابر شهروندان محسوب میشود. بنا بر این حق حاکمیت موظف است امنیت شهروندان خود را در برابر هرگونه خظر علیه جان و مال و آزادی تامین کرده و با الزام به رعایت حقوق بشر و قانون خود نیز ماموران خود را از تعدی و تجاوز به امنیت شهروندان بازدارد.
نظام جمهوری اسلامی اما در سال گذشته (۱۴۰۱) نه تنها موفق به تامین حق امنیت شهروندان نشد بلکه خود به عامل و آمر اصلی نقض و سلب این حق از شهروندان در ایران تبدیل شد.
تیراندازی مستقیم با گلولههای جنگی و ساچمهای به شهروندان غیر نظامی و غیر مسلح و قتل عام و ایجاد آسیبهای مادامالعمر مانند نابینایی، حمله به مناطق مسکونی و ایجاد رعب و وحشت، بازداشتهای خودسرانه، اعمال آزار و اذیت و خشونت جنسی علیه زنان، حمله به مدارس و دانشآموزان، تخریب گسترده اموال شهروندان و ورود غیر قانونی همراه با زور به منازل شهروندان از جمله اقداماتی است که ماموران امنیتی و انتظامی و بهویژه نیروهای شبهنظامی (بسیج) حاکمیت در ایران به واسطه ارتکاب آنها امنیت شهروندان را با تهدید و خطر جدی مواجه کردند.
حق امنیت نیز از جمله حقوق اساسی انسانی (نسل اول حقوق بشر) است که در کنار دیگر حقوق مانند حق حیات، حق آزادی، حق برابری در مقابل قانون و حق رأی در اسناد بینالمللی حقوق بشری به رسمیت شناخته شده است و از این رو جزو حقوق غیر قابل سلب و پایهای محسوب میشود.
