از آنجا که خیزش سراسری سال ۱۴۰۱ مهمترین رویداد برای ایرانیان داخل و خارج از ایران است قابل توجه است که بسیاری از حقوق اولیه بشر در این سال از شهروندان سلب شد. در این مجموعه مهمترین حقوق سلبشده را مرور میکنیم.
هشت: حق دادخواهی
تاریخ دستگاه قضایی جمهوری اسلامی مملو از عدم استیفاء حق دادخواهی شهروندان است و موارد بیشماری از نقض این حق اساسی شهروندی توسط قوه قضاییه ایران در طول بیش از ۴۰ سال گذشته به چشم میخورد.
دادخواهی خانواده قتلعامهای دهه ۶۰ در زندانها، خانواده قربانیان قتلهای زنجیرهای، قربانیان اسیدپاشیهای اصفهان، خانواده کشتهشدگان اعتراضات دیماه ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸، خانواده جانباختگان هواپیمای اوکراینی و اکنون دادخواهی آسیبدیدگان و خانواده کشتهشدگان خیزش زن، زندگی، آزادی در ایران، هزگر به سرانجام نرسیده و هیچ کس بابت این جنایتها پاسخگو نشده است.
سلب حق دادخواهی در ایران در حالی اتفاق میافتد که حق دادخواهی از جمله حقوق اساسی انسانی (نسل اول حقوق بشر) در کنار حقوقی مانند حق حیات، حق آزادی، حق برابری در مقابل قانون و حق رای در اسناد بین المللی حقوق بشری به رسمیت شناخته شده است. حق دادخواهی حتی در اصل ۳۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی نیز به صراحت مورد شناسایی قرار گرفته است.
