آیا مامورانی که برای بازداشت یک فعال به منزل یا محل کار او مراجعه میکنند میتوانند خانه و وسایل را بازرسی کنند و برخی اشیا را توقیف کرده و با خود ببرند؟
تفتیش منزل و اشیا نیاز به مجوز قضایی دارد. به صرف اینکه حکم جلب یک شخص صادر شود نمیتوان محل سکونت یا کار وی را بازرسی و تفتیش کرد. صدور دستور تفتیش یک محل یا اشیاء زمانی امکانپذیر است که ظن قوی برای ارتکاب جرم وجود داشته باشد. صرف شک و گمان نمیتواند دلیلی بر این باشد که یک مقام قضائی دستور تفتیش را صادر کند. اگر مقام قضایی تحت شرایط قانونی لازم بداند مکان یا اشیاء شخص، تفتیش بشود لازم است به صراحت در یک دستور کتبی آن را بنویسد. این دستور باید موردی باشد و موضوعی که تفتیش برای آن صورت میگیرد، زمان، دفعات ورود، اموال، اماکن و نشانی آنها باید به صراحت مشخص شود. در این صورت ضابطین قضائی میتوانند اشیا و اماکن را تفتیش کنند. فقط وسایلی که در ارتباط با جرم است باید مورد تفتیش قرار بگیرد و از تعرض به وسایل شخصی و غیرمرتبط با جرم باید پرهیز شود. عدم رعایت این تشریفات میتواند جرم و یا تخلف باشد. اگر تفتیش و توقیف در شرایط گفتهشده صورت نگیرد بهتر است نسبت به نحوه تفتیش یک استشهادیه تنظیم شده و به امضای حاضرین برسد. سپس لازم است مراتب به مراجعی همچون دادستانی برسد. همچنین امکان شکایت از متخلفین هم وجود دارد.
مستندات قانونی این برنامه: – قانون آیین دادرسی کیفری، مواد ۱۳۷ الی ۱۴۹
